تبليغاتX
كتاب در خانه - مروری بر مجموعه‌ی «زیر دندان سگ» اثر بهمن فرسی/ قسمت آخر

 

بهمن فرسی نویسنده‌ای است که همواره اززمان خود پیش‌تر بوده. در سال چهل و سه که مجموعه‌ی زیر دندان سگ منتشر شد، تا سال‌ها بعد از آن حتا یک نقد در مورد این کتاب درروزنامه‌ها نوشته نشد، چرا که فرسی هم‌چنان از نویسندگان معاصرش فراتر بود. فرسی «شب یک، شب دو» را وقتی در قالب نامه نگاری نوشت که قبل از آن این شیوه تجربه نشده بود و وقتی از ادبیات اعتراض می‌گوییم، نمی‌توان نگارش و نگرش فرسی را در نظر نیاورد و بعد از آن یعنی حدود سی سال بعد هرمز شهدادی با «شب هول» از چنین قالبی در لحن استفاده می‌کند(حسین نوش‌آذر- با شما نیستم).

گفتم تصور من این است که آدم‌های فرسی پیوسته در حال گریزند، مانند خود فرسی. البته فرار فرسی و نویسندگان دهه‌ی چهل و پنجاه از جریان ادبی قبل و بعد از خود از جنس دیگری است. این «جریان گریزی» شاید نوعی اعتراض باشد به کمبودهای موجود در ادبیات معاصرشان. با کمی جستجو در اسامی نویسندگان دهه‌ی چهل و پنجاه و تعداد آثارشان می‌شود فهمید یک نوع کناره‌ گیری عمدی و آگاهانه بین نویسندگان این دوره رایج است. بهمن شعله‌ور، هرمز شهدادی، شمیم بهار، عباس نعلبندیان، بهمن فرسی و بسیاری دیگر از نویسندگان دهه‌ی چهل و پنجاه اگرچه هرکدام سرآغاز حرکتی ادبی بوده‌اند و فصلی نو را در ادبیات ایران پایه‌ گذاری کردند، اما در بحبوحه‌ی انقلاب و تحولات اجتماعی و سیاسی و از طرفی در تراکم متوسط نویس‌ها نادیده گرفته شدند. در سال‌های بعد هم که موقعیت کشور به حالت پایداری رسید، بسیاری از این آثار شامل سانسور شدند و این در حالی بود که تقریبن همه‌ی این نویسندگان ایران را ترک کرده بودند.  همه‌ی این‌ها از یک سو، چیزی که مانند قوزی روییده بر قوز دیگر بود، این که عملن نام بردن از این گروه از نویسندگان ممنوع بود (هست) .یعنی ما در کمتر جریده‌ای می توانیم نقدی از کتاب‌های نوشته شده در آن سال‌ها بخوانیم. از طرفی آثار این نویسندگان دیگر مجوز چاپ نگرفت پس می‌ماند نسخه‌های افست یا کتاب‌های دست دوم که هر کسی هم به آن‌ها دسترسی ندارد.  این چنین است که فصلی درخشان در ادبیات ایران فراموش می‌شود. نسل مانده از آن دوران یا در سکوتی قهر آلود فرو رفته‌اند یا به زبان خارجی می‌نویسند و یا کارهای‌شان را به ناشران خارج از کشور می‌سپارند.  پیامد این ماجرا می‌شود ادبیاتی با بنیه‌ی ضعیف، چرا که آثار ادبی که در گذشته نوشته شده، هر یک قسمتی از بدنه‌ی ادبیات فارسی را تشکیل می‌دهد و بدون آن‌ها ادبیات داستانی ما مانند کودک ناقص‌الخلقه‌ای است که هیچ معجزه‌ای شفایش نمی‌دهد. راستی نویسندگان امروزبدون آن میراث و آن تجربه‌ها و اندوخته‌ها  کجای کارند؟ یعنی امروز باید از نو تجربه کرد؟ باز آزمون و باز خطا و باز این راه به انتها نرسیده را باید برگشت و مکرر و مکرر طی کرد؟

 

 

 

 

دانلود شب یک شب دو و زیر دندان سگ

http://lib.khushe.ir/index.php?page=book&id=107  شب یک شب دو

http://lib.khushe.ir/index.php?page=book&id=105 زیر دندان سگ

 

 

 

منابع:

بهمن فرسی /زندگی نامه/ داستان ها / نمایشنامه ها / رمان ها/اشعارـ    سایت دیگران

  حسین نوش آذرـ با شما نیستم   http://www.hylit.net/ba/more/1912_0_2_0

زیر دندان سگـ ـ بهمن فرسی

مقاله ادبیات داستانی- میرعابدینی

+ یکشنبه هفتم آبان 1385 10:35 بعد از ظهر _ پونه بريراني- شاهي |